Schildercursus les 4: Lucebert

Een gastblog van Albert Plomp over les 4 uit de schildercursus: Ontdek je eigen beeldtaal.

Na een korte inleiding bekeken we het een fragment uit de documentaire Lucebert, Tijd en afscheid (Johan van de Keuken).

Daarna gingen we snel aan de slag. En de snelheid bleef er de rest van de avond ook flink in zitten.

Als eerste oefening in het sneltekenen liepen we met 4 of 5 personen achter elkaar aan langs een wand met 4 vellen papier. De Ursonate klonk. We tekenden met houtskool, krijt of viltstift en plaatsten om beurten een krabbel, klodder, streep of stuk tekst op het papier. We werkten zonder na te denken. In sneltreinvaart.

Bij de tweede oefening zaten we aan tafel en vulden we eveneens in sneltreinvaar

t kleine velletjes papier van ansichtkaartformaat. Deze kaarten werden in razend tempo in de groep doorgegeven steeds aan de volgende tekenaar.

Zowel in de schilderwand als in de ansichtkaarten was de dynamiek van het werkproces duidelijk terug te zien. Hoewel het resultaat op het eerste gezicht chaotisch leek, kon je de 'handtekening' van de verschillende tekenaars duidelijk herkennen.

Tot slot kregen we nog een uur de tijd om eigen werk te creëren. Ik besloot door te gaan met niet nadenken en maakte de afgebeelde vier tekeningen.

Rechts: Valentijnsbloemetje

Onder: Wolf en oei-oei-vogeltje / Zelfportret / Vluggertje

Met dank aan Karin Winters voor de foto's en de titels.

Lees ook het gastblog van Karin Winters:

Over Lucebert... door een Artibeet.

Over Lucebert - door een Artibeet

Een gastblog van Karin Winters over les 4 uit de schildercursus: Ontdek je eigen beeldtaal.

Eerlijk? Ik ben geen fan van Lucebert. Zijn werk zal 'kunstzinnig en stromingsmatig' best 'subliem en doordacht' zijn … en er zit natuurlijk een 'diepzinnige protest gedachte' achter. Maar het is mij te vaag:

Esthetische conventies zijn bij uitstek zaken die vrijheidsbelemmerend werken en daarom moet de kunst weer rechtstreeks kunnen ontstaan vanuit haar oerbronnen: spontaniteit en directheid zijn belangrijk…oftewel kijkend naar kindertekeningen en Afrikaanse volkskunst.'

Het zal wel. Ik krijg van de schilderijen en gedichten van Lucebert soms... 'prutseljeuk'.

Natuurlijk begrijp ik dat je het ontstaan van stromingen moet bezien in hun eigen tijd en in de maatschappelijke context van toen …. Dada, Cobra en Vijftigers... allemaal jaren 50 van de 20e eeuw. Leven, denken en doen waren anders dan nu, dus het protest zal destijds best een schok teweeg gebracht hebben. Verzet tegen de gevestigde orde is van alle tijden en ik kan mij best voorstellen dat het werk toen heftig en anders was dan wat men tot dan toe kende.

Ikzelf word een beetje droevig van Lucebert's tekeningen en schilderijen. Ze hebben heeft iets macabers.

Naast schilder was Lucebert ook dichter... ja Mieke was niet de opdracht…maar beeld en taal… )* Ik lees in Wikipedia, dat de dichters van de Vijftigers 'de uitdrukking van de totale mens zoeken, dus zowel gevoel als verstand.' Hmm... snap jij het?

In de experimentele poëzie van de Vijftigers worden rijmschema’s losgelaten... hoofdletters en interpunctie ontbreken veelal, waardoor je niet goed weet waar een zin begint of eindigt…

Dat kan ik ook. :-)

Men neme een bekend poëziealbum versje:

Hussel het door elkaar tot een Wordle:

Et voila: … kunst!

Wanneer is kunst Kunst? Wanneer is een gedicht een gedicht? Wat is kunst eigenlijk en wat is poëzie? Goede vragen. Voor heeft het alles te maken met hoe ik naar kunstwerken en gedichten kijk … met mijn ogen en mijn gevoel en niet met een achterliggend theoretisch ideaal. Het raakt mij of het raakt mij niet.Ik ben een Artibeet!

Afijn... mijn Oei Oei Vogel van vanavond...

Lees ook het gastblog van Albert Plomp

over de schilderles rond Lucebert.

Tekenen: ontmoeting in het focuspunt (compositie)

Pianoklanken van Glenn Gould en de stilte van een wit vel papier tussen ons in. Ik laat het sneeuwen: zwart houtskoolpulver dwarrelt op het papier. Dit geeft op zich al een mooi beeld. Ik nodig de cursisten uit om met hun vingers te gaan tekenen. Zacht en zwart glijden hun vingertoppen over het papier, dansend op de muziek, als schaatsenrijders op het ijs. Het houtskool laat sporen achter, golvende lijnen. We maken ze dik en dun door harder of zachter op een korrel houtskool te drukken. Dat maakt een lijn levend en interessant. In het midden van het vel ontmoeten we elkaar. Het is de laatste les. Vanmiddag gaan we elk weer ons eigen weg. De tekening symboliseert dit en is tegelijk een inleiding op de nieuwe cursus. De tekening heeft een focuspunt in het midden, waardoor je blik gevangen wordt. Vanuit dit aandachtspunt dansen de lijnen naar de buitenkant van het papier, ze leiden je blik door de tekening.

Focuspunt en blikgeleiding zijn belangrijke begrippen binnen de compositieleer. Al tekenend hebben wij zelf ontdekt ze betekenen. Zo gaan de begrippen leven en vergeten we ze nooit meer. Graag laat ik je in mijn cursussen de theorie ervaren door speelse oefeningen. Zo blijft het geleerde beter hangen. Bovendien is het inspirerender om zelf op ontdekkingstocht te gaan. Ook voor mij, liever niet voor de klas maar in de groep. Tussen jullie in, daar voel ik mij thuis.

Zin gekregen om ook mee te doen?

Vanaf 21 januari nieuwe cursussen tekenen, schilderen

Expressief schilderen op dinsdagavond of vrijdagochtend (10 weken)

Tekenen: vorm en expressie (donderdagavond 8 weken)

Lees meer over de cursussen en meld je snel aan

Kom naar de open dag op 15 januari 2011